على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2618

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قبراء ( qobr ' ) ا . چكاوك . ج : قبائر . قبراة ( qeberr t ) ا . ع . سر نره . قبرة ( qobbarat ) ا . ع . واحد قبر يعنى يك چكاوك . قبرثع ( qabarsa ' ) ا . ع . شتر كار آزموده . قبرس ( qebres ) ا . پ . نام جزيره‌اى در درياى مديترانهء شرقى در مدخل خليج اسكندريه و داراى 000 ، 350 نفر جمعيت و اكنون در تصرف انگليسها . قبرس ( qobros ) ا . ع . بهترين و نيكوترين مس . و نام جزيرهء قبرس . قبرستان ( qabrest n ) ا . پ . گورستان . قبر سلامى ( qabr - sal mi ) ا . پ . باصطلاح هنديها : احترامى كه به زمين دار مىكنند جهة اجازهء حفر قبر . و نيز پولى كه در اين باب بوى مىدهند . قبرسى ( qobrosiyy ) ص . ع . منسوب بجزيرهء قبرس . قبرغه ( qabroqe ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پهلو . و استخوان پهلو و دنده . قبركن ( qabr - kan ) ا . پ . گور كن و كسى كه حفر گور مىكند و حفار . قبرگاه ( qabr - g h ) ا . پ . محل قبرستان . قبرى ( qeberr ) ا . ع . بينى . و مرد بزرگ بينى . قبز ( qebz ) ا . ع . مرد كوتاه بالاى نيك زفت . قبس ( qabs ) م . ع . قبس منه نارا قبسا ( از باب ضرب ) : آتش گرفت از آن . و قبس العلم : استفاده كرد علم را . و قبس فلان فلانا علما : استفادهء علم كرد فلان از فلان . قبس ( qebs ) ا . ع . اصل و نژاد چيزى . قبس ( qabas ) ا . ع . شعلهء آتش و پارهء آتش . قبس ( qabas ) م . ع . قبس قبسا و قباسة ( از باب سمع و كرم ) : تيز گشن شد گشن . قبس ( qabes ) ا . ع . گشن به زودى باردار كننده . قبشور ( qobcur ) ا . ع . زنى كه وى را حيض نباشد . قبص ( qabs ) م . ع . قبصه قبصا ( از باب ضرب ) : بسر انگشتان گرفت آن را . و منه قرا الحس قوله تعالى : قبصت قبصة من اثر الرسول . و قبص فلانا : پيش از سيرى باز داشت فلان را از نوشيدن . و قبص التكة : در شلوار داخل كرد بند شلوار و كشيد آن را . و نيز قبص : برجستن گشن بر ماده . و سبك شدن اسب و جز آن . و شادمانى نمودن . قبص ( qabs ) و ( qebs ) ا . ع . فراهم آمد نگاه ريگ بسيار . قبص ( qebs ) ا . ع . عدد بسيار از مردم . و اصل و نژاد چيزى . قبص ( qobs ) ع . ج . اقبص و قبصاء . قبص ( qabas ) ا . ع . درد جگر كه از خوردن خرما ناشتا و آب به روى آن خوردن عارض گردد . و درد شكم . و بزرگ سر . قبص ( qabas ) م . ع . قبصت رحم الناقة قبصا ( از باب سمع ) : منضم گرديد زهدان آن ماده شتر . و قبصت الجراد على الشجر : در افتادند ملخها بر آن درخت و مجتمع گرديدند . و قبص فلان : شادمانى نمود فلان و سبك گرديد . و قبص الرجل ( مجهولا ) : شادمان شد آن مرد . و نيز قبص : بزرگ و دراز شدن سر و يا تار سر . و درد گرفتن جگر از خوردن خرما . قبص ( qabes ) ص . ع . شادمان و سبك . و چست و چالاك . و حبل قبص : ريسمان كوتاه غير ممتد . و نيز قبص : آنكه به درد جگر گرفتار گردد از خوردن خرما ناشتا . قبصاء ( qabs ' ) ص . ع . مؤنث اقبص . يق : امراة قبصاء : زن بزرگ سر و دراز سر و يا گرد سر . ج : قبص ( qobs ) . و هامة قبصاء : تارك كلان و گرد و بلند برآمده . قبصة ( qabsat ) ا . ع . ملخ . قبصة ( qabesat ) و ( qobsat ) ا . ع . مقدار پرى در كف دست از گندم . و آنچه بسر انگشتان گرفته شود . قبصة ( qabesat ) ص . ع . زنى كه درد جگر گيرد از خوردن خرما ناشتا . قبصى ( qebess ) ا . ع . دويدگى تيز و تند و سخت . قبض ( qabz ) ا . ع . گرفتگى خلاف بسط . و صار الشيئ فى قبضك : داخل شد آن چيز در ملك تو . قبض ( qabz ) م . ع . قبض الله الرزق قبضا ( از باب ضرب ) : خلاف بسط : كم كرد خداوند روزى را . و قبض الله فلانا : ميرانيد فلان را خداى . و قبض الرجل ( مجهولا ) : بمرد آن مرد . و قبض الشيئ بيده : گرفت آن چيز را بدست خود . و قبض على الشيئ بيده : نگاهداشت آن چيز را بدست خود . و قبض يده عن الشيئ : دست كشيد از آن چيز و باز ايستاد از گرفتن آن . و قبض الحادى : بشتاب راند آن راننده . و قبض الطائر و غيره : بشتاب پريد آن مرغ و جز آن و تند رفت . قوله تعالى : أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَ يَقْبِضْنَ . و قبض الرجل قبضا و قباضة : شتابى كرد آن مرد و سرعت